Ferramentas de sânscrito

ज्योत्स्ना jyotsnā  one of the moon's 16 kalās BrahmaP. ii, 15
  durgā Devi1P. Devi1m.
  the plant jyotsnī L. Sch.
  the plant ghoṣātakī L.
ज्योत्स्नाकाली jyotsnākālī  [ noun f ] f. N. of a daughter of the moon (wife of varuṇa's son puṣkara) MBh. v, 3534.
ज्योत्स्नादि jyotsnādi  (°*d°), a gaṇa of Ka1ty. (Pa1n2. 5-2, 103 Va1rtt. 2).
ज्योत्स्नापक्षतन्त्र jyotsnāpakṣatantra  [ noun n ] n. N. of a tantra A1nand. 31 Sch.
ज्योत्स्नाप्रिय jyotsnāpriya  [ noun m ] m. "fond of moonlight", the bird cakora L.
ज्योत्स्नामय jyotsnāmaya  [ noun m f[jyotsnāmayā] n ] mfn. consisting of moonlight Ka1d. Hcar.
ज्योत्स्नावत् jyotsnāvat  [ noun m f[jyotsnāvatī] n ] mfn. illuminated by the moon Ragh. vi, 34
  shining BhP. iv, 21, 26.
ज्योत्स्नावापी jyotsnāvāpī  [ noun f ] f. "moonlight-receptacle", the moon Alam2ka1rav.
ज्योत्स्नावृक्ष jyotsnāvṛkṣa  [ noun m ] m. a lamp-stand L.
ज्योत्स्नेश jyotsneśa  [ noun m ] m. "moonlight lord", the moon L. Sch.
ज्योत्स्निका jyotsnikā  [ noun f ] f. the plant kośātakī (or kṛta-vedhana Car. Sch.) L.
  N. of a female singer. Ma1lav.
ज्योत्स्नी jyotsnī  [ noun f ] f. (for jyaut°) a moonlight night Naish.
  Trichosanthes dioeca L.
  N. of a medical substance L.
ज्यौतिष jyautiṣa  [ noun n ] n. = jyot°, science of the movements of the heavenly bodies Va1tsya1y. i, 3 Brahmas. Madhus.
  for jyotiṣka q.v.
  N. of 2 sāmans A1rshBr.
ज्यौतिषिक jyautiṣika  [ noun m ] m. = jyot° g. ukthā*di.
ज्यौत्स्न jyautsna  [ noun m ] m. (Pa1n2. 5-2, 103 Va1rtt. 2) the light half of a month S3a1n3khS3r. xiii, 19 Gobh. ii, 8
 jyautsnī: [ noun f ] f. a full moon light L.
 jyautsnī: Trichosanthes dioeca L.
ज्यौत्स्निका jyautsnikā  [ noun f ] f. a moonlight night L.
ज्येय jyeya  jyéṣṭha, etc. see jyā.
ज्यो jyo  [ verb 1A ] cl.1 A1. jyavate, to order, cause any one to observe a vow Vop. (Dha1tup. xxii, 69).
ज्योक् jyok  ind. (g. svar-ādi) long, for a long time or while RV. VS. AV. S3Br. ChUp.
ज्योक्कृ jyokkṛ  to be long about anything, delay RV. i, 33, 15; vii, 22, 6 ; to say "farewell" (Sch.) Hcar. v (jyot for jyok; also Caus.).
ज्योक्तमाम् jyoktamām  ind., (superl.) for the longest time, longest AitBr. ii, 8 S3Br. x, 2, 6, 5.
ज्योक्ति jyokti  [ noun f ] f. long life (?) A1pS3r. xiii, 3, 1.
ज्योग् jyog  in comp. for jyok.
ज्योगपरुद्ध jyogaparuddha  [ noun m f[jyogaparuddhā] n ] (jyóg-) mfn. expelled a long time TS. ii, 1, 4, 7.
ज्योगामयाविन् jyogāmayāvin  [ noun m f[jyogāmayāvinī] n ] (jyóg-.) mfn. sick a long time, 1, 1, 3.
ज्योग्जीवातु jyogjīvātu  [ noun f ] f. long life S3Br. xii, 8, 1, 20 xiii, 8, 3, 1 and 4.
ज्योडि jyoḍi  see kara-, hasta-.
ज्योता jyotā  °ti,°tita, etc. see jyut.
ज्यौ jyau  [ noun m ] m. (1) planet Jupiter VarBr2..
ज्यौतिष jyautiṣa  °ṣika, etc. see above.
ज्रि jri  [ verb 1P ]1 cl.1 P. jráyati, to go Naigh. ii, 14 ; to overpower Dha1tup. xxii, 49 ; cf. upa-.
ज्रय jraya  see pṛthu-jráya.
ज्रयस् jrayas  [ noun n ] n. expanse, space, flat surface (Zd. zarayo) RV. i, iv-vi, viii ff.
ज्रयसान jrayasāna  [ noun m f[jrayasānā] n ] mfn. spreading, expanding, occupying space, v, 66; x, 115.
ज्रि jri 2 see uru- and pari-jrí.
ज्रि jri 3 or jrī (= jṝ) cl.1.9.10. jrayatí, jriṇāti, jrāyayati, to grow old Dha1tup. (v.l.)
ज्री jrī  or jri (= jṝ) cl.1.9.10. jrayatí, jriṇāti, jrāyayati, to grow old Dha1tup. (v.l.)
ज्वर् jvar  (cf. jval) cl.1. °rati (cf. 3. jūr etc.) to be feverish, xix, 1 4 ; Caus. jvarayati (Pa1n2. 2-3, 54) to make feverish (Pass. °ryate, "to become feverish") Car. vi Sus3r. ; cf. anu-saṁ- saṁ-.
ज्वर jvara  [ noun m ] m. (g. vṛṣā*di) fever (differing according to the different doṣas or humors of the body supposed to be affected by it; "leader and king of all diseases" Sus3r.) MBh. etc.
  fever of the soul, mental pain, affliction, grief ib.
ज्वरक्षय jvarakṣaya  [ noun m ] m. "anti-febrile", Costus speciosus VarBr2S. lxxviii, 1 Sch.
ज्वरघ्न jvaraghna  [ noun m f[jvaraghnā] n ] mfn. febrifuge Car. vi, 3 Sus3r. vi
  [ noun m ] m. = °*ri L.
  Chenopodium album L.
ज्वरचिकित्सा jvaracikitsā  [ noun f ] f. medical treatment of fever.
ज्वरधूमकेतु jvaradhūmaketu  [ noun m ] m. N. of a febrifuge Bhpr. vii, 1, 219.
ज्वरनाशक jvaranāśaka  [ noun m f[jvaranāśakā] n ] mfn. = -hara.
ज्वरनाशिनी jvaranāśinī  [ noun f ] f. = -hantrī Npr.
  = °rári ib.
ज्वरनिर्णय jvaranirṇaya  [ noun m ] m. N. of a medical work.
ज्वरप्रलाप jvarapralāpa  [ noun m ] m. delirious words Ka1d. iv, 268.
ज्वरब्रह्मास्त्र jvarabrahmāstra  [ noun n ] n. N. of a febrifuge.
ज्वरहन्त्री jvarahantrī  [ noun f ] f. "febrifuge", Rubia Munjista L.
ज्वरहर jvarahara  [ noun m f[jvaraharā] n ] mfn. febrifuge Car. vi, 3.
ज्वराग्नि jvarāgni  [ noun m ] m. feverish heat W.
ज्वराङ्कुश jvarāṅkuśa  [ noun m ] m. a febrifuge
  Andropogon jvarāṅkuśa W.
  N. of wk. on med. T2od2ar.
ज्वराङ्गी jvarāṅgī  [ noun f ] f. a kind of Croton L. (v.l. var°).
ज्वरातीसार jvarātīsāra  [ noun m ] m. diarrhoea with fever Bhpr. vii, 15, 1 ff.
ज्वरान्त jvarānta  [ noun m ] m. "febrifuge", a kind of Nimba Gal.
ज्वरान्तक jvarāntaka  [ noun m ] m. id. L.
  Cathartocarpus fistula L.
ज्वरापह jvarāpaha  [ noun m f[jvarāpahā] n ] mfn. = °ra-hara Car. vi, 3 Sus3r. vi, 39
 jvarāpahā: [ noun f ] f. Medicago esculenta L.
ज्वरारि jvarāri  [ noun m ] m. "febrifuge", Cocculus cordifolius L.
ज्वराशनि jvarāśani  [ noun m ] m. N. of a febrifuge.
ज्वरित jvarita  [ noun m f[jvaritā] n ] mfn. (g. tārakā*di) feverish, affected with fever Car. vi, 3 Sus3r. i, 11 and 29; vi, 39 Caurap.
ज्वरिन् jvarin  [ noun m f[jvariṇī] n ] mfn. id. Sus3r. i, 11; vi, 39 Hcat. i, 7, 315 S3a1rn3gP. xxi, 10.
ज्वार jvāra  see nava-jvārá, pra-.
ज्वल् jval  [ verb 1U ] cl.1 P. jválati (ep. also A1.; p. °lat; aor. ajvālīt Pa1n2. 7-2, 2; 3. pl. ajvaliṣur Bhat2t2. xv, 106) to burn brightly, blaze, glow, shine TS. i S3Br. Gobh. MBh. etc. ; to burn (as a wound) Sus3r. : Caus. jvalayati or jvāl°, to set on fire, light, kindle, make radiant, illuminate GopBr. ii, 5, 5 (A1.) MBh. etc.: Intens. jājvalati (MBh.) or °lyate (Pa1n2. 3-1, 22 Ka1s3.; p. °lyamāna) to flame violently, shine strongly, be brilliant MBh. R. VP. iii, 2, 10 Ra1jat. i, 154.
ज्वल jvala  [ noun m ] m. (Pa1n2. 3-1, 140) flame W.
ज्वलमुखी jvalamukhī  [ noun f ] f. "flame-faced", N. of a tutelary deity in lomaśa's family (cf. jvālā*m°) BrahmaP. ii, 18, 28.
ज्वलानन jvalānana  [ noun m f[jvalānanā] n ] mfn. flame-faced MBh. i, 5933 (v.l.)
ज्वलका jvalakā  [ noun f ] f. a large flame (v.l. jhalakkā) L.
ज्वलत् jvalat  [ noun m f[jvalantī] n ] mfn. pr. p. jval q.v.
  [ noun m ] m. blazing fire, flame Ka1m.
 jvalantī: [ noun f ] f. black mustard Npr.
ज्वलत्त्व jvalattva  [ noun n ] n. radiance, Nr2isUp. ii.
ज्वलत्प्रभा jvalatprabhā  [ noun f ] f. = °lantī Npr.
ज्वलन् jvalan  in comp. for °lat.
ज्वलन्मणि jvalanmaṇi  [ noun m f n ] mfn. blazing with jewels W.
  [ noun m ] m. a brilliant gem W.
ज्वलन jvalana  [ noun m f[jvalanā] n ] mfn. (Pa1n2. 3-2, 150) inflammable, combustible, flaming S3Br. xiii, 4, 4, 7 MBh. iii, 12239
  shining, 769
  [ noun m ] m. fire MaitrS. ii, 9, 1 (jvál° or [Padap.] °lána) Mn. x, 103 Ya1jn5. MBh. etc.
  the number 3 Su1ryas. ii, 20 f.
  corrosive alkali Sus3r.
  Plumbago zeylanica (or its root Npr.) L.
  [ noun n ] n. blazing VarBr2S.
 jvalanā: [ noun f ] f. N. of a daughter of takṣaka (wife of ṛceyu or ṛkṣa) Hariv. (jvālā MBh. i, 3778).
ज्वलनकण jvalanakaṇa  [ noun m ] m. a spark of fire Mudr. i, 2.
ज्वलनभू jvalanabhū  [ noun m ] m. "fire-born", kārttikeya SS3am2kar. i, 98
  kumārila (incarnation of kārttikeya) ib.
ज्वलनाश्मन् jvalanāśman  [ noun m ] m. the sun-stone L.
ज्वलनीय jvalanīya  [ noun m f[jvalanīyā] n ] mfn. fit to be burnt, combustible W.
ज्वलन्तशिखरा jvalantaśikharā  [ noun f ] f. "flame-tufted", N. of a gandharva virgin Ka1ran2d2. i, 67.
ज्वलित jvalita  [ noun m f[jvalitā] n ] mfn. lighted, blazing, flaming, shining MBh. (tṛṇeṣu jvalitaṁ tvayā, "you have lighted flames in the grass", i.e. you have had an easy work, v, 7089) etc.
  (fr. Caus.) set on fire Mn. vii, 90
  [ noun n ] n. radiance Ragh. viii, 53
  blazing MBh. v, 133, 15.
ज्वलितचक्षुस् jvalitacakṣus  [ noun m f n ] mfn. fiery-eyed, looking angrily or fiercely W.
ज्वलितनयन jvalitanayana  [ noun m f[jvalitanayanā] n ] mfn. id. W.
ज्वलितनेत्र jvalitanetra  [ noun m f[jvalitanetrā] n ] mfn. id. W.
ज्वलितानन jvalitānana  [ noun m f[jvalitānanā] n ] mfn. flame-faced W.
ज्वलितृ jvalitṛ  [ noun m f[jvalitrī] n ] mfn. shining, Nr2isUp. i, 2, 4, 4.
ज्वलिनी jvalinī  [ noun f ] f. Sanseviera Zeylanica L.
ज्वाल jvāla  [ noun m f[jvālā] n ] mfn. (Pa1n2. 3-1, 140) burning, blazing W.
  [ noun m ] m. light, torch Kaus3.
  flame MBh. Hariv. etc.
 jvālā: [ noun f ] f. id. ib.
 jvālā: illumination Ka1tyS3r. iv, Paddh.
 jvālā: causing a flame to blaze Nya1yam. x, 1, 22
 jvālā: burnt rice L.
 jvālā: = jvalanā q.v.
ज्वालमालाकुल jvālamālākula  [ noun m f[jvālamālākulā] n ] mfn. "light-garlanded", shining brilliantly TA1r. x, 1 1, 2.
ज्वाला jvālā  [ noun f ] f. of °la q.v.
ज्वालाखरगद jvālākharagada  [ noun m ] m. = -gardabhaka L.
ज्वालागर्दभक jvālāgardabhaka  [ noun m ] m. = jāla-gardabha L.
ज्वालाजिह्व jvālājihva  [ noun m ] m. flame-tongued R. vii
  fire L.
  N. of an attendant (of skanda MBh. ix, 2563; of śiva L. Sch.)
  N. of a dānava Hariv. 12935
  of a demon causing diseases, 9559.
ज्वालाध्वज jvālādhvaja  [ noun m ] m. "flame-marked", fire Ra1jat. iv, 41.
ज्वालानल jvālānala  [ noun m f[jvālānalā] n ] (°*n°) mfn. with rasa m. N. of a mixture Bhpr. vii, 18, 83.
ज्वालामालिन् jvālāmālin  [ noun m f[jvālāmālinī] n ] mfn. flame-garlanded R. vii.
ज्वालामुख jvālāmukha  [ noun m ] m. "flame-mouthed", a kind of demon ( = ulkā-m°) Mn. xii, 71 Kull.
  N. of a brahma-rākṣasa Katha1s. xciv, 71
 jvālāmukhī: [ noun f ] f. fire or inflammable gas issuing forth from the earth Bhpr. v, 26, 15
 jvālāmukhī: any place from which issues subterranean fire or inflammable gas (a celebrated jvālā-mukhī, worshipped like others as a form of durgā, exists in the hills northeast to the Panjab)
 jvālāmukhī: N. of a mantra, GarP. cciv
 jvālāmukhī: (°khī-malinī) Tantras. ii.
ज्वालारासभकामय jvālārāsabhakāmaya  [ noun m ] m. = -gardabhaka L.
ज्वालालिङ्ग jvālāliṅga  [ noun n ] n. N. of a sanctuary of śiva Katha1s. i, 28.
ज्वालावक्त्र jvālāvaktra  [ noun m ] m. "flame-mouthed", N. of an attendant of śiva BrahmaP. ii, 17.
ज्वालेश्वर jvāleśvara  [ noun n ] n. N. of a tīrtha MatsyaP. (v.l.) Reva1Kh.
ज्वालिन् jvālin  [ noun m f[jvālinī] n ] mfn. flaming (śiva) MBh. xiii, 1171
 jvālinī: [ noun f ] f. a mystical N. of the letter v Ra1matUp. i.
jha 1 the 9th consonant (aspirate of the preceding). =
झकार jhakāra  [ noun m ] m. the sound jha W.
jha  [ noun m f[jhā] n ]2 mfn. asleep L.
  [ noun m ]2 m. playing a tune, beating time L.
 2 a sound like the splashing of water or clashing of symbols, jingling, clanking L.
 2 wind accompanied by rain L.
 2 anything lost or mislaid L.
 2 bṛhaspati L.
 2 N. of a chief of the daityas L.
 2 = jhaṇṭī*śa L.
 jhā: [ noun f ]2 f. a water-fall L.
झगझगाय jhagajhagāya  Nom. A1. (p. °yamāna) to sparkle, flash Devi1P.
झगिति jhagiti  = jhaṭ- Prasannar.
झङ् jhaṅ  ind. (onomat.) in comp. (cf. 2. jha).
झङ्कार jhaṅkāra  [ noun m ] m. a low murmuring (buzzing of bees etc.), jingling, clanking Pan5cat. Vikr. Ka1d. Bhartr2. etc.
झङ्कारित jhaṅkārita  [ noun n ] n. id. i, 97 (v.l. ṭaṁ-k°).
झङ्कारिन् jhaṅkārin  [ noun m f[jhaṅkāriṇī] n ] mfn. murmuring, humming, etc. Ka1d. i, 251 Ma1lati1m.
झङ्कृत jhaṅkṛta  [ noun n ] n. pl. = -kāra, Caitany.
झञ्झन jhañjhana  [ noun n ] n. jingling, clanking W.
झञ्झा jhañjhā  [ noun f ] f. the noise of the wind or of falling rain L.
  wind and rain, hurricane L.
  raining in large drops W.
  a stray W.
झञ्झानिल jhañjhānila  [ noun m ] (°jhā*n°) m. wind with rain, high wind in the rainy season Ka1s3i1Kh. lxxxviii, 98.
झञ्झामरुत् jhañjhāmarut  [ noun m ] m. id. Amar.
झञ्झामारुत jhañjhāmāruta  [ noun m ] m. id. Pa1rs3van. vi, 52.
झञ्झावात jhañjhāvāta  [ noun m ] m. id. L.
झट् jhaṭ  cl.1. °ṭati, to become entangled or intermixed Dha1tup. ix, 19 ; cf. uj-jhaṭita.
झटि jhaṭi  [ noun m ] m. a shrub Un2. iv, 117 Sch.
झटिति jhaṭiti  ind. onomat. (g. svar-ādi, not in Ka1s3.) instantly, at once Bhartr2. i, 69 and 95 Ratna7v. i, 6 S3r2in3ga1r. Katha1s. vi, 118; ix Ra1jat. etc.
झण् jhaṇ  cl.1. °ṇati, to sound Hcar. iv.
झणज्झणित jhaṇajjhaṇita  [ noun m f[jhaṇajjhaṇitā] n ] mfn. tinkling Viddh. HParis3.
झणझणाय jhaṇajhaṇāya  Nom. A1. (p. °yamāna) to tinkle, jingle, rattle Ma1lati1m. i, 25/26 Ka1d. Hcar.
झणझणायित jhaṇajhaṇāyita  [ noun m f[jhaṇajhaṇāyitā] n ] mfn. tinkling Uttarar. v, 5.
झणझणारव jhaṇajhaṇārava  [ noun m ] m. pl. tinkling Katha1s. xxv.
झणझणीभूत jhaṇajhaṇībhūta  [ noun m f[jhaṇajhaṇībhūtā] n ] mfn. rattling MBh. vi.
झणत्कार jhaṇatkāra  [ noun m ] m. jingling Prab. ii, 34.
झणिति jhaṇiti  v.l. for jhaṭ- Ka1d. viii, 15.
झण्टि jhaṇṭi  see hima-.
झण्टीश jhaṇṭīśa  [ noun m ] m. = jha2 q.v. L.
झण्टी jhaṇṭī  [ noun f ] f. a kind of grass L.
झण्डी jhaṇḍī  [ noun f ] f. a kind of grass L.
झण्डुक jhaṇḍuka  [ noun m ] m. = ° L.
झण्डू jhaṇḍū  [ noun f ] f.
झण्डूक jhaṇḍūka  [ noun m ] m. Gomphrena globosa L.
झनत्कार jhanatkāra  = jhaṇat- W.
झम् jham  [ verb 1P ] cl.1 P. = cham, jam Dha1tup.
झम्प jhampa  [ noun m f[jhampā] ] mf. a jump (°pam, [Hit.] or °pāṁ [HParis3. Ra1jat. vii Sin6ha7s. xv, 4/5 xxi, 1/2] , to make a jump ifc. Katha1s. lxi, 91 ) Vcar. xvi.
झम्पड jhampaḍa  [ noun n ] n. (in music) a kind of measure.
झम्पा jhampā  [ noun f ] f. of °pa q.v.
झम्पाताल jhampātāla  [ noun m ] m. (in music) a kind of measure
  a kind of cymbal.
झम्पानृत्य jhampānṛtya  [ noun n ] n. a kind of dance.
झम्पाशिन् jhampāśin  [ noun m ] m. a kingfisher L.
झम्पाक jhampāka  [ noun m ] m. "leaper", an ape L.
झम्पारु jhampāru  [ noun m ] m. "leaper", an ape L.
झम्पिन् jhampin  [ noun m ] m. id. L.
झर jhara  [ noun m ] m. a water-fall L.
  [ noun f ] f(ā, ī). id. Prab. iv, 12
 jharī: [ noun f ] f. a river W.
  f. cf. mir-.
झरवाहला jharavāhalā  [ noun f ] f. N. of a river.
झरणोदक jharaṇodaka  [ noun n ] n. water from a cascade Npr.
झरत् jharat  [ noun m f[jharatī] n ] mfn. flowing or falling down (cf. kṣar) S3atr. i, 41 and (?) 44.
झरसी jharasī  [ noun f ] f. N. of a pot-herb Npr.
झर्च् jharc  jharch,jharjh cl.1. °cati,°chati,°jhati, to blame (fr. bharts?) Dha1tup. xvii, 66 and xxviii, 17 (v.l.) ; to injure ib.
झर्छ् jharch  jharc,jharjh cl.1. °cati,°chati,°jhati, to blame (fr. bharts?) Dha1tup. xvii, 66 and xxviii, 17 (v.l.) ; to injure ib.
झर्झ् jharjh  jharc,jharch cl.1. °cati,°chati,°jhati, to blame (fr. bharts?) Dha1tup. xvii, 66 and xxviii, 17 (v.l.) ; to injure ib.
झर्झर jharjhara  [ noun m ] m. a kind of drum MBh. vi ff. Pa1n2. 4-4, 56 Hariv. R. vi, 99, 23
  a strainer Bhpr. v, 11, 125
  = °raka L.
  N. of a daitya (son of hiraṇyā*kṣa) Hariv. 194
  of a river L.
  [ noun n ] n. a sound as of splashing or dropping W.
 jharjharā: [ noun f ] f. a harlot (cf. ṛccharā) L.
 jharjharī: [ noun f ] f. a kind of drum Hariv. 13212 and 15885
  n. = °rikā Bhpr. v, 11, 37.
झर्झरक jharjharaka  [ noun m ] m. the kali-yuga L.
 jharjharikā: [ noun f ] f. bean-cake Bhpr. v, 11, 36.
झर्झरिन् jharjharin  [ noun m f[jharjhariṇī] n ] mfn. furnished with a drum (śiva) MBh. xii, 10406.
झर्झरित jharjharita  [ noun m f[jharjharitā] n ] mfn. ( jhṝ) worn, wasted, withered R. iii, 16, 26 Sarvad. Priy. i, 10.
झर्झरीक jharjharīka  [ noun m n ] mn. the body Un2. iv, 20 Sch.
  [ noun m ] m. a region Un2vr2.
  a picture ib.
झलक्का jhalakkā  see jvalakā.
झलज्झला jhalajjhalā  [ noun f ] f. (onomat.) the sound of falling drops Amar. (v.l.)
  the flapping of an elephant's ears (or of flaccid breasts etc.) Ka1m.
झलरी jhalarī  [ noun f ] f. = jhallakī L. a curl L.
झला jhalā  [ noun f ] f. a girl L.
  sun-heat L.
  ( = jhillī) a cricket (also jhālā W.) L.
झलि jhali  [ noun f ] f. the areca-nut W.